SIÊU ÂM TRỊ LIỆU

Đau vai gáy, đau lưng, căng cơ hay viêm gân là những vấn đề thường gặp trong cuộc sống hiện đại. Bên cạnh thuốc, châm cứu, xoa bóp và vận động trị liệu, siêu âm trị liệu là một phương pháp vật lý trị liệu có thể được sử dụng trong một số tình trạng cơ xương khớp phù hợp.

1. Siêu âm trị liệu là gì?

Siêu âm trị liệu (Therapeutic Ultrasound) là phương pháp sử dụng sóng âm có tần số cao, vượt quá khả năng nghe của tai người, truyền vào các mô thông qua đầu phát siêu âm và lớp gel tiếp xúc.

Khác với siêu âm chẩn đoán dùng để tạo hình ảnh quan sát các cơ quan bên trong cơ thể, siêu âm trị liệu được sử dụng với mục đích hỗ trợ điều trị và phục hồi chức năng.

2. Siêu âm trị liệu hoạt động như thế nào?

Khi sóng siêu âm truyền qua mô, năng lượng có thể tạo ra tác dụng nhiệt và tác dụng cơ học.

Tác dụng nhiệt: Trong chế độ phù hợp, năng lượng siêu âm có thể làm tăng nhiệt ở mô sâu, hỗ trợ tăng khả năng giãn của mô liên kết và tạo điều kiện thuận lợi cho các kỹ thuật kéo giãn hoặc vận động trị liệu.

Tác dụng cơ học: Dao động của sóng siêu âm tạo nên những tác động vi cơ học trong mô. Đây là một trong những cơ sở để siêu âm được ứng dụng trong phục hồi chức năng.

3. Siêu âm trị liệu có tác dụng gì?

Tùy từng tình trạng và phác đồ điều trị, siêu âm trị liệu có thể được sử dụng nhằm:

• ✅ Hỗ trợ giảm đau.
• ✅ Hỗ trợ giảm co cứng cơ.
• ✅ Tăng khả năng giãn của mô mềm.
• ✅ Hỗ trợ cải thiện vận động khi mô mềm bị hạn chế.
• ✅ Hỗ trợ phục hồi một số tổn thương cơ, gân và mô mềm.

Hiệu quả không giống nhau ở tất cả người bệnh, vì vậy siêu âm trị liệu không nên được xem là phương pháp có thể điều trị mọi loại đau cơ xương khớp.

4. Những trường hợp thường được cân nhắc áp dụng

Sau khi thăm khám, bác sĩ hoặc người có chuyên môn có thể cân nhắc siêu âm trị liệu trong một số trường hợp như:

👉 Đau và căng cơ.
👉 Một số tình trạng viêm hoặc tổn thương gân.
👉 Hạn chế vận động liên quan đến mô mềm.
👉 Sẹo và mô xơ trong một số giai đoạn thích hợp.
👉 Một số tình trạng đau cơ xương khớp cần phối hợp phục hồi chức năng.

Quan trọng nhất là phải xác định nguyên nhân gây đau trước khi điều trị, thay vì cứ đau ở đâu là siêu âm ở đó.

5. 1 MHz và 3 MHz khác nhau như thế nào?

Hai tần số thường gặp trên máy siêu âm trị liệu là 1 MHz và 3 MHz.

🔹 1 MHz: thường được lựa chọn khi cần tác động đến mô nằm tương đối sâu.

🔹 3 MHz: thường phù hợp hơn với các mô nằm nông, gần bề mặt da.

Ngoài tần số, người thực hiện còn phải lựa chọn cường độ, chế độ liên tục hoặc xung, thời gian và diện tích điều trị phù hợp với từng trường hợp.

6. Một buổi siêu âm trị liệu diễn ra như thế nào?

Trước tiên, vùng cần điều trị được đánh giá và bộc lộ phù hợp. Một lớp gel dẫn truyền được bôi lên da để giúp sóng siêu âm truyền từ đầu phát vào mô tốt hơn.

Đầu siêu âm sau đó được đặt tiếp xúc với da và di chuyển đều, liên tục trên vùng điều trị theo kỹ thuật phù hợp.

Thời gian và thông số điều trị không nên áp dụng giống nhau cho mọi người mà cần được cá thể hóa dựa trên vị trí, độ sâu của mô và mục tiêu điều trị.

7. Khi nào cần thận trọng hoặc không nên thực hiện?

Siêu âm trị liệu cần được chỉ định và thực hiện đúng kỹ thuật. Một số vị trí hoặc tình trạng cần tránh hay đặc biệt thận trọng, chẳng hạn:

❌ Vùng nghi ngờ hoặc có khối u ác tính.
❌ Vùng đang chảy máu hoặc có nguy cơ chảy máu đáng kể.
❌ Vùng huyết khối hoặc nghi huyết khối.
❌ Vùng có rối loạn cảm giác rõ khiến người bệnh khó nhận biết bất thường.
❌ Một số vùng đặc biệt như mắt, cơ quan sinh dục và vùng có cấu trúc nhạy cảm.
❌ Không tùy tiện sử dụng trên vùng bụng, thắt lưng hoặc tử cung trong thai kỳ.

Người có bệnh lý nền hoặc tổn thương chưa rõ nguyên nhân nên được thăm khám trước khi tiến hành.

8. Có nên kết hợp siêu âm với châm cứu, xoa bóp?

Trong điều trị cơ xương khớp, một phương pháp đơn lẻ không phải lúc nào cũng giải quyết được toàn bộ vấn đề.

Tùy tình trạng, bác sĩ có thể xây dựng phác đồ phối hợp:

Thăm khám → Siêu âm trị liệu → Châm cứu → Xoa bóp bấm huyệt → Kéo giãn/Vận động trị liệu

Việc phối hợp phải dựa trên chẩn đoán, giai đoạn bệnh và khả năng đáp ứng của từng người bệnh, chứ không nhất thiết thực hiện đầy đủ tất cả kỹ thuật trong mỗi buổi.

❤️ Đừng chỉ điều trị chỗ đau – hãy tìm nguyên nhân gây đau

Một cơn đau vai có thể liên quan đến gân, cơ, khớp hoặc cột sống cổ. Đau mông – chân có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Vì vậy, siêu âm trị liệu là một công cụ hỗ trợ chứ không thay thế việc chẩn đoán nguyên nhân.

Khi đau kéo dài, đau tăng dần, kèm yếu hoặc tê tay chân, sốt, sưng nóng đỏ, chấn thương nặng hoặc các dấu hiệu bất thường khác, người bệnh nên được thăm khám sớm.

🌿 Điều trị đúng không chỉ là làm giảm cảm giác đau, mà còn cần xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp phù hợp với từng người bệnh.

Phòng Khám Đông y Hưng Phát

Địa chỉ: 276 đường số 5, Khu phố 10, Phường Bình Hưng Hòa, TP Hồ Chí Minh

Điện thoại:  0968 371 248

Website: https://phongkhamdongyhungphat.com/