ĐAU NỬA ĐẦU 

Đau nửa đầu là tình trạng khá thường gặp, có thể gây đau nhói hoặc đau theo nhịp mạch ở một bên đầu, đôi khi kèm theo buồn nôn, chóng mặt, nhạy cảm với ánh sáng và tiếng động. Khi các cơn đau xuất hiện thường xuyên, người bệnh có thể bị ảnh hưởng đáng kể đến giấc ngủ, công việc và chất lượng cuộc sống.

Trong Đông y, việc điều trị không chỉ tập trung vào vị trí đau mà còn dựa trên biểu hiện của từng người để biện chứng, xác định thể bệnh và lựa chọn phương pháp phù hợp.

1. Đau nửa đầu thường có biểu hiện gì?

Người bệnh có thể gặp một hoặc nhiều triệu chứng:

• Đau chủ yếu một bên đầu hoặc vùng thái dương.
• Đau âm ỉ, căng tức hoặc đau giật theo từng nhịp.
• Cơn đau có thể kéo dài nhiều giờ.
• Buồn nôn hoặc nôn.
• Sợ ánh sáng, sợ tiếng động.
• Chóng mặt, hoa mắt.
• Khó ngủ, ngủ không sâu giấc.
• Căng thẳng, mệt mỏi có thể làm cơn đau nặng hơn.

Một số người có triệu chứng báo trước cơn đau như nhìn thấy ánh sáng nhấp nháy, điểm sáng, đường zíc zắc hoặc cảm giác tê bất thường. Đây có thể là đau nửa đầu có aura.

2. Theo Đông y, đau nửa đầu thuộc phạm vi nào?

Đau đầu trong Đông y thường được xếp vào phạm vi “đầu thống” (頭痛). Nguyên nhân và cơ chế bệnh có thể khác nhau giữa từng người.

Một số thể thường được đề cập gồm:

1. Can dương thượng cang

Thường gặp ở người dễ căng thẳng, nóng nảy, mất ngủ.

Có thể biểu hiện:

• Đau đầu, đau vùng thái dương.
• Chóng mặt.
• Mặt nóng hoặc đỏ.
• Dễ cáu gắt.
• Khó ngủ.
• Miệng đắng.

Phép trị thường hướng đến bình can tiềm dương, tức phong.

2. Khí trệ huyết ứ

Đau thường có vị trí tương đối cố định, cảm giác đau châm chích hoặc đau kéo dài.

Nguyên tắc điều trị thường là hành khí, hoạt huyết, thông lạc, chỉ thống.

3. Đàm thấp

Người bệnh có thể cảm thấy:

• Đầu nặng.
• Chóng mặt.
• Người mệt mỏi, nặng nề.
• Buồn nôn.
• Ăn uống kém.

Điều trị thường chú trọng hóa đàm, kiện tỳ, trừ thấp.

4. Khí huyết hư

Thường gặp ở người cơ thể suy nhược, bệnh kéo dài hoặc ăn uống kém.

Biểu hiện có thể gồm:

• Đau đầu âm ỉ.
• Hoa mắt, chóng mặt.
• Mệt mỏi.
• Sắc mặt nhợt.
• Hồi hộp.
• Đau tăng khi làm việc quá sức.

3. Phép trị thường hướng đến bổ khí dưỡng huyết.

Đông y điều trị đau nửa đầu bằng phương pháp nào?

Tùy thể bệnh và tình trạng cụ thể, thầy thuốc có thể phối hợp nhiều phương pháp.

 1. Châm cứu

Châm cứu được sử dụng khá phổ biến trong hỗ trợ kiểm soát đau đầu và đau nửa đầu.

Các huyệt có thể được lựa chọn tùy trường hợp như:

• Thái dương
• Phong trì
• Bách hội
• Hợp cốc
• Thái xung
• Suất cốc
• Ngoại quan
• Túc tam lý

Việc lựa chọn huyệt cần dựa trên vị trí đau, triệu chứng đi kèm và biện chứng Đông y, không nhất thiết người bệnh nào cũng sử dụng cùng một công thức huyệt.

2. Xoa bóp bấm huyệt

Xoa bóp vùng đầu, cổ, vai gáy kết hợp bấm huyệt có thể giúp thư giãn cơ, giảm căng thẳng và hỗ trợ cải thiện triệu chứng ở một số người.

Đặc biệt, nếu đau đầu đi kèm căng cứng vùng cổ vai gáy, việc đánh giá và xử lý yếu tố cơ xương khớp cũng rất quan trọng.

3. Thuốc Đông y

Thuốc Đông y cần được kê theo thể bệnh chứ không nên áp dụng một bài thuốc cho tất cả người đau nửa đầu.

Tùy biện chứng, thầy thuốc có thể lựa chọn phương pháp:

Bình can – tức phong:
Phù hợp với một số trường hợp can dương thượng cang.

Hoạt huyết – hóa ứ:
Được cân nhắc khi có biểu hiện huyết ứ, đau cố định.

Kiện tỳ – hóa đàm:
Dùng theo biện chứng khi đàm thấp là yếu tố nổi bật.

Bổ khí – dưỡng huyết:
Có thể được lựa chọn đối với thể khí huyết hư.

Không nên tự mua các bài thuốc hoặc phối hợp nhiều vị thuốc Đông y kéo dài, đặc biệt ở người đang sử dụng thuốc Tây, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh gan, thận, tim mạch.

Điều chỉnh sinh hoạt để hạn chế tái phát

Điều trị đau nửa đầu không chỉ dựa vào thuốc hay châm cứu. Người bệnh nên chủ động nhận diện những yếu tố kích hoạt cơn đau.

Nên:

• Ngủ và thức đúng giờ.
• Tránh thức khuya thường xuyên.
• Hạn chế căng thẳng kéo dài.
• Không bỏ bữa.
• Uống đủ nước.
• Hạn chế rượu bia nếu nhận thấy chúng kích hoạt cơn đau.
• Không lạm dụng cà phê hoặc nước tăng lực.
• Tập thể dục phù hợp.
• Nghỉ ngơi khi phải sử dụng máy tính, điện thoại trong thời gian dài.
• Ghi lại thời điểm xuất hiện cơn đau, thực phẩm đã ăn, giấc ngủ và mức độ căng thẳng để tìm yếu tố khởi phát.

Đau đầu khi nào cần đi khám ngay?

Không phải mọi trường hợp đau đầu đều là đau nửa đầu thông thường.

Cần đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện:

• Đau đầu dữ dội đột ngột, đặc biệt là cơn đau nặng nhất từ trước đến nay.
• Đau đầu kèm yếu hoặc liệt tay chân.
• Méo miệng, nói khó, lú lẫn.
• Co giật hoặc mất ý thức.
• Sốt cao, cứng cổ.
• Đau đầu sau chấn thương.
• Đau đầu mới xuất hiện và ngày càng tăng.
• Thị lực giảm đột ngột.
• Đau đầu kèm huyết áp tăng rất cao hoặc các triệu chứng thần kinh bất thường.

Những trường hợp này cần được đánh giá để loại trừ các nguyên nhân nguy hiểm như đột quỵ, xuất huyết não, nhiễm trùng hoặc các bệnh lý thần kinh khác.

KẾT LUẬN

Đau nửa đầu có thể tái phát nhiều lần và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt. Đông y có thể được sử dụng như một hướng hỗ trợ kiểm soát triệu chứng thông qua châm cứu, xoa bóp bấm huyệt, thuốc Đông y và điều chỉnh lối sống.

Điểm quan trọng là cần biện chứng và điều trị theo từng người, đồng thời nhận biết các dấu hiệu cảnh báo để không bỏ sót những nguyên nhân đau đầu nguy hiểm.

Nếu đau nửa đầu tái phát thường xuyên, kéo dài hoặc ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, người bệnh nên được thăm khám để xác định nguyên nhân và xây dựng phương pháp điều trị phù hợp.

 

Phòng Khám Đông y Hưng Phát

Địa chỉ: 276 đường số 5, Khu phố 10, Phường Bình Hưng Hòa, TP Hồ Chí Minh

Điện thoại:  0968 371 248

Website: https://phongkhamdongyhungphat.com/